Araç Finansmanı Anlaşmalarını Anlamak

Araç kredisi, bankanın satın alacağınız otomobili teminat göstererek size belirli bir vade boyunca sabit taksit ödemesi karşılığında sağladığı tüketici kredisidir. Konut kredisine göre vadesi kısa, ihtiyaç kredisine göre faizi genelde daha düşüktür; çünkü aracın kendisi rehin altındadır. Ancak toplam maliyeti belirleyen tek unsur ilan edilen faiz oranı değildir. Vade, peşinat oranı, vergiler ve sigorta yükümlülükleri bir araya geldiğinde iki farklı teklif arasındaki fark, aracın fiyatının onda birine ulaşabilir.

Araç kredisi nasıl çalışır?

Türkiye'de araç kredileri neredeyse tamamen eşit taksitli (anüite) amortisman mantığıyla kurgulanır. Her taksitin bir kısmı faize, kalanı anaparaya gider. İlk aylarda faiz payı ağır basar, vade ilerledikçe anapara payı artar. Bu yüzden 36 aylık bir kredinin 12. ayında ana para borcunuz üçte bir değil, genellikle dörtte bir civarında azalmış olur. Erken kapama düşünüyorsanız bu asimetriyi bilmek kritiktir.

Faize ek olarak kredi tutarı üzerinden değil, faiz tutarı üzerinden hesaplanan KKDF ve BSMV kesintileri uygulanır. Bankaların paylaştığı yıllık maliyet oranı bu kesintileri ve varsa dosya masrafını içerir; sadece aylık faiz oranını karşılaştırmak yanıltıcıdır.

Adım adım değerlendirme

1. Bütçe tavanınızı önce belirleyin. Taksit, net gelirinizin yüzde 15-20'sini aşmamalı; tüm borç ödemeleriniz (kredi kartı dâhil) yüzde 40'ın altında kalmalı. Aylık bütçe tablonuz yoksa önce onu kurmak, kredi araştırmasından daha önceliklidir.
2. Peşinatı maksimize edin. Araç değerine göre kredilendirme oranı düzenlemelerle sınırlıdır. Peşinatı artırmak hem faiz maliyetini hem de aracın ilk yıllardaki değer kaybı karşısında "negatif özsermaye" riskini azaltır.
3. Vade ile taksit arasındaki takası hesaplayın. Uzun vade taksiti düşürür ama toplam faizi katlar.
4. En az üç teklifi aynı tabloda karşılaştırın. Aynı tutar ve aynı vade üzerinden toplam geri ödemeyi yazın; taksit rakamına değil, toplam ödemeye bakın.
5. Zorunlu ek ürünleri sorun. Kasko şartı, hayat sigortası, maaş taşıma taahhüdü gibi koşullar faiz avantajını eritebilir.
6. Erken kapama senaryosunu test edin. Vadesinden önce kapatmada kalan faizin bir kısmının silinmesi ve mevzuatın izin verdiği erken ödeme komisyonu birlikte değerlendirilmelidir.
7. Toplam sahiplik maliyetini ekleyin. Kasko, trafik sigortası, MTV, bakım, lastik ve yakıt kalemleri çoğu araçta taksitin yüzde 30-50'si kadar ek yük getirir.

Vadenin etkisi (500.000 TL, aylık %3 temsili oran)